___________________________________________________________________

Umræða sem fram fór í borgarstjórn á þriðjudaginn 20. maí 2008
___________________________________________________________________

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Óskar Bergsson: Forseti, ágætu borgarfulltrúar. Álit Skipulagsstofnunar um Bitruvirkjun sem kynnt var í gær
og samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur frá því í morgun um að falla frá þeirri fyrirhuguðu framkvæmd sem
þar var áætluð, varð til þess að ég óskaði eftir því að þetta mál yrði tekið til umræðu hér í Borgarstjórn
Reykjavíkur hér í dag. Í áliti Skipulagsstofnunar kemur fram og er í raun kveðið upp úr með að það beri ekki
að fara í þá fyrirhuguðu framkvæmd sem Orkuveitan var þar með á prjónunum. Það vekur sérstaka athygli
mína að það er eiginlega frekar vegna hagsmuna ferðaþjónustunnar sem Skipulagsstofnun kemst að þessari
skoðun sinni heldur en sérstaklega náttúruverndarsjónarmiða. Það vekur líka upp nokkrar spurningar vegna
þess að það er alveg ljóst að ýmsar háhitavirkjanir og ýmsar virkjanir sem við Íslendingar eigum hafa verið
heilmikið aðdráttarafl fyrir ferðaþjónustuna og ekki færri ferðamenn sem koma til að skoða það hvernig við
nýtum okkar hreinu endurnýjanlega orku heldur en líka til þess að sjá og upplifa ósnortna náttúru.

Mín fyrstu viðbrögð við samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur frá því í dag voru þau að hér væru menn að
fara of geyst. Það er ekki sólarhringur liðinn frá því að álit Skipulagsstofnunar er kynnt almenningi í landinu
þegar stjórn Orkuveitunnar fundar og kveður upp úr í málinu. Þetta gerist sama dag og er fyrirhugaður fundur
í Borgarstjórn Reykjavíkur og það lá fyrir. Það hefði verið mun eðlilegra og markvissara að taka málið upp til
umræðu hér í Borgarstjórn Reykjavíkur, fjalla um það með yfirveguðum hætti og komast síðan að niðurstöðu
eftir upplýsta umræðu hér í Borgarstjórn Reykjavíkur. Ég veit að ég þarf ekki að rifja það upp fyrir borgar-
fulltrúum hér að meginniðurstaðan í skýrslu stýrihópsins um REI var sú að umræðu skorti um málefni Orkuveitu
Reykjavíkur í sölum Borgarstjórnar Reykjavíkur, um það voru allir sammála. Engu að síður er hlaupið upp til
handa og fóta og málið klárað innan við sólarhring eftir að álit Skipulagsstofnunar liggur fyrir.

Mig langar í þessu sambandi að rifja upp umræðu um nýtingu orkunnar þegar tekist var á um stórar vatnsafls-
virkjanir hér á Íslandi, þá töluðu menn um að við ættum að hverfa frá nýtingu vatnsfallanna og snúa okkur að
nýtingu jarðhitans. Það má eiginlega segja að Bitruvirkjun og þau svæði á Hellisheiðinni sé í raun upptaktur í
þeirri umræðu og í almennri sátt um það að menn ættu frekar að horfa til jarðhitans heldur en vatnsfallanna.
Þannig að það að falla frá Bitruvirkjun í fyrstu ágjöf tel ég að sé að mörgu leyti vafasamt og ég hef áhyggjur af
því að það geti bundið hendur okkar við það að nýta jarðhitann á öðrum háhitasvæðum, vegna þess að það
er þannig að flest ef ekki öll háhitasvæði landsins eru ósnortin, falleg svæði. Sennilega er Hengilssvæðið,
Bitrusvæðið og önnur svæði í kringum Hellisheiðarvirkjunina hvað mest snortin jarðhitasvæði í samanburði við
önnur svæði sem við þekkjum og horfum til. Bitrusvæðið liggur nálægt öðrum háhitasvæðum, við Nesjavelli,
við Hellisheiði og áberandi línustæði, háspennulínur Landsvirkjunar yfir Hellisheiðina, þannig að það má
eiginlega segja að virkjunarstaðir liggi nánast í hlaðinu heima við Bitruvirkjun.

Mér skilst að það hafi átt að hanna þessa virkjun sérstaklega m.t.t. umhverfisins, fella framkvæmdir og
mannvirki að landi, þannig að það færi sem minnst fyrir þessu í umhverfinu og það hefði verið skemmtilegra
og heppilegra að fá að sjá þær útfærslur áður en niðurstaða í Borgarstjórn Reykjavíkur var fengin í gegnum
stjórn Orkuveitunnar.

Ég minni á það að ég óskaði eftir því í borgarráði fyrir viku síðan að málefni Bitruvirkjunar væru tekin til
umfjöllunar í borgarráði og kynnt borgarfulltrúum. Það var orðið við því og það stendur til fyrir borgarfulltrúa
og borgarráðsmenn að fara á svæðið, fá kynningu á virkjuninni og ég spyr – hvers vegna var ekki hægt að
bíða með þessa ákvörðun þangað til borgarráð og borgarfulltrúar höfðu haft ráðrúm til þess að kynna sér
málið eins og til stóð og stóð til í síðustu viku?

Ágæti forseti og ágæta borgarstjórn. Ég heyri það að tími minn er á þrotum. Eins og ég segi, ég vil gagnrýna
það að umræðan hafi ekki verið tekin hér í Borgarstjórn Reykjavíkur áður en ákvörðun var fengin og ég í raun
og veru lýsi eftir stefnu Sjálfstæðisflokksins í þessu máli. Borgarstjóri talaði mjög skýrt fyrir sig hér í umræðu
um ársreikning fyrir árið 2007. Ég spyr borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins hvort Ólafur F. Magnússon sé orðinn
aðalhugsuður og talsmaður Sjálfstæðisflokksins í umhverfis- og orkumálum.

Forseti: Óskar Bergsson borgarfulltrúi hefur lokið máli sínu. Forseti minnir á að viðmiðin voru 5 mínútur.
Næstur tekur til máls hæstvirtur borgarstjóri.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Borgarstjóri, Ólafur F. Magnússon: Forseti, góðir borgarfulltrúar. Álit Skipulagsstofnunar á umhverfisáhrifum
Bitruvirkjunar frá því í gær markar tímamót. Bitruvirkjun er talin óásættanleg á grundvelli umhverfissjónarmiða,
þrátt fyrir að starfsmenn Orkuveitunnar hafi lagt til alla sína þekkingu við að koma til móts við athugasemdir og
kröfur í matsferlinu. Það er ljóst af ummælum minnihlutans um Bitruvirkjun að mikil umskipti hafa orðið á afstöðu
hans frá þeim tíma er hann var við völd í borginni og setti þessa virkjun haustið 1994 á árdögum R-listans. Allt
frá þeim tíma hefur verið vaxandi andstaða við Ölkelduhálsvirkjun svo mikil að öll hönnun virkjunar tók breytingum
og var lok komið alfarið út af Ölkelduhálsi og yfir á Bitru.

Aldrei hefur jafnmikill metnaður verið lagður í að taka tillit til umhverfisþátta og eiga starfsmenn Orkuveitu
Reykjavíkur hrós skilið fyrir. Með þessari vinnu hafa þeir sett ný viðmið í hönnun jarðgufuvirkjana á Íslandi og
telja verður ljóst að þetta álit marki tímamót, að viðleitni Orkuveitu Reykjavíkur til að koma til móts við umhverfis-
sjónarmið verði öllum orkufyrirtækjum að leiðarljósi. Þessi nýja hönnun verður lögð til grundvallar Hverahlíðavirkjun
og er það val. Náttúruverndarfólk um allt land fagnar í dag áliti Skipulagsstofnunar að Bitruvirkjun sé óásættanleg
hvað varðar áhrif á landslag og hagsmuni útivistarfólks og ferðaþjónustu. Það efast enginn um náttúruverndargildi
hverasvæðanna austur af Bitru. Sá sem hér stendur hefur lengi barist fyrir verndun íslenskrar náttúru og
skynsamlegri og sjálfbærri nýtingu náttúruauðlinda eins og jarðhita. Álit Skipulagsstofnunar vekur spurningar um
endurnýjun og sjálfbærni auðlindarinnar að allur sé varinn góður.

Orkuveitan mun halda áfram að vinna að Hellisheiðarvirkjun og frekari undirbúningi Hverahlíðarvirkjunar. Í því
ferli mun vafalaust verða til verðmæt þekking um nýtingu jarðvarmans, þróast góðar lausnir til að koma enn frekar
til móts við umhverfissjónarmið varðandi brennisteinsmengun, gróðurhúsagaslosun og ekki hvað síst forðafræði
svæðisins.

Batnandi fólki er best að lifa og gott til þess að vita að minnihlutinn skuli nú hafa snúist á sveif með borgarstjóra
og telji þá stefnu sem R-listinn stóð fyrir um byggingu Bitruvirkjunar óásættanlega. Þessum sinnaskiptum ber að
fagna. Ég legg fram svohljóðandi bókun:

Borgarstjóri fagnar sérstaklega að minnihlutaflokkarnir í borgarstjórn telji þá stefnu sem R-listinn stóð fyrir um
byggingu Bitruvirkjunar óásættanlega. Þessum sinnaskiptum ber að fagna.

Forseti: Hæstvirtur borgarstjóri hefur lokið máli sínu. Næstur tekur til máls borgarfulltrúi Kjartan Magnússon.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Kjartan Magnússon: Forseti, ágætu borgarfulltrúar. Ég vil þakka Óskari Bergssyni borgarfulltrúa fyrir að biðja um
þessa umræðu hér í dag. Það er alveg rétt sem kemur fram hjá Óskari og borgarstjóra að það eru nokkur tímamót í
þessum málaflokki þegar að menn ákveða að gera þá samþykkt, eins og var gerð í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur í
morgun, að hætta undirbúningi Bitruvirkjunar og fresta öllum frekari framkvæmdum á svæðinu. Undirbúningur að
þessari virkjun hefur staðið í nokkur ár. Hún hófst á síðasta kjörtímabili, má segja af fullum krafti, undir forystu
þáverandi meirihluta. Ég held það hafi verið staðið mjög vel að undirbúningi þessarar framkvæmdar af hálfu
Orkuveitu Reykjavíkur. Það má segja að undirbúningstíminn hafi markast af því að nokkrar breytingar hafa orðið
á viðhorfi margra manna til virkjana og það sjónarmið hefur almennt orðið viðurkenndara að menn eigi að fara með
mikilli gát, gæta varúðar í hvívetna við framkvæmdir á vegum fyrirtækisins á virkjanasvæðum í náttúrunni.

Þegar þessi meirihluti var nýtekinn við þá var farið að spyrja hann út það hver afstaða hans væri til virkjana eins og
við Hverahlíð og við Bitru. Menn tóku þá afstöðu nokkuð einróma í stjórn Orkuveitunnar að menn myndu ekki mikið
tjá sig um það á meðan að þetta væri í umhverfismati og meðan beðið væri eftir áliti Skipulagsstofnunar um mat á
umhverfisáhrifum. Nú er það komið. Það er mjög afdráttarlaust þetta álit Skipulagsstofnunar um mat vegna Bitru-
virkjunar. Þar er mjög sterkt tekið til orða að bygging virkjunarinnar sé ekki ásættanleg vegna verulegra neikvæðra
og óafturkræfra áhrifa á landslag, útivist og ferðaþjónustu.

Álitið hljómar nokkuð öðruvísi varðandi Hverahlíðavirkjun. Þar er talað um að hún hafi vissulega neikvæð sjónræn
áhrif og fleira, en það er ekki loku fyrir skotið að hægt sé að fara í þessa framkvæmd en það eru sett skilyrði fyrir
þessari framkvæmd. Ég held það fari vel á því að Orkuveita Reykjavíkur taki slíkt álit stjórnvalds mjög alvarlega og
haldi ekki áfram undirbúningi með þeim hætti sem menn hafa gert þegar slíkt álit kemur. Þess vegna samþykkti
stjórnin að hætta þessum undirbúningi en það segir einnig að ákvörðun um framhald verkefnisins verði tekin að
höfðu samráði við sveitarstjórnir, eigendur Orkuveitu Reykjavíkur og sveitarfélagsins Ölfuss. En það er einmitt
þetta sveitarfélag í Ölfusi sem hefur skipulag svæðisins með höndum.

Ég vil þess vegna að það komi fram að stjórn Orkuveitunnar hefur auðvitað ekki vald til að slá þessa framkvæmd af
um alla framtíð en ég tel jafnframt nokkuð ljóst að það verður ekki haldið áfram með þetta mál eins og það er vaxið
á kjörtímabilinu. Hvað síðar kann að gerast er auðvitað ekki í okkar höndum. Ég held hins vegar að stjórn Orku-
veitunnar eigi að einbeita sér að því verkefni sem er talið raunhæft samkvæmt Skipulagsstofnun sem er þá virkjun
við Hverahlíð. Stjórn Orkuveitunnar samþykkti einnig á fundi sínum í morgun að haldið skyldi áfram undirbúningi
virkjunar í Hverahlíð í samræmi við álit Skipulagsstofnunar og í samkomulagi við sveitarfélagið Ölfus. Það vill einmitt
svo vel til að þessi tillaga var samþykkt einróma, eins og þær báðar í stjórn Orkuveitunnar. Ég geri mér vonir um það
að fá fullan stuðning Óskars Bergssonar borgarfulltrúa, eins og allra borgarfulltrúa við þær virkjanaframkvæmdir.

Varðandi spurningar og fullyrðingar Óskars um að það hefði verið óeðlilegur flýtir í þessu máli og málið væri klárað
áður en stjórnin hefði skoðað þetta þá vil ég nú bara svara því þannig að þrátt fyrir að álitið hafi komið í gær þá
voru náttúrlega menn með þetta í skoðun. Það var búið að ræða um þetta á stjórnarfundum, það var búið að skoða
þetta mjög mikið innan fyrirtækisins og ég held að menn hafi alveg gert sér það ljóst í fyrirtækinu og stjórnarmenn
að það gæti brugðið til beggja vona í þessu máli. Ég held að flestir stjórnarmenn hafi verið undir það búnir að ef
það kæmi verulega neikvætt álit frá Skipulagsstofnun þá yrði ekki haldið áfram í þessu máli af fullum krafti í blóra
við þetta stjórnvald.

Það eru önnur verkefni í gangi og verður haldið áfram eins og Hverahlíðavirkjun. Ég vil líta svo á, þrátt fyrir að
skilyrði hafi verið sett, að það hafi ákveðin græn ljós verið sett á það verkefni. Ég vona bara að það haldi áfram
í góðri sátt allra borgarfulltrúa.

Forseti: Borgarfulltrúi Kjartan Magnússon hefur lokið máli sínu. Borgarfulltrúi Óskar Bergsson veitir andsvar
við ræðu borgarfulltrúa Kjartans Magnússonar.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Óskar Bergsson veitir andsvar: Forseti, ágætu borgarfulltrúar. Bara örstutt vegna ræðu stjórnarformanns
Orkuveitunnar um að stjórnarmenn í Orkuveitunni hafi verið búnir að kynna sér málið og verið undir það búnir
að taka ákvörðun strax, þá spyr ég hvers vegna var borgarfulltrúa Framsóknarflokksins sem hér stendur ekki
gerð grein fyrir því að það stæði til að taka þessa ákvörðun í dag, vegna þess að það var samkomulag milli mín
og stjórnarformannsins um það að borgarráð fengi sérstaka kynningu á Bitruvirkjun í borgarráði á fimmtudaginn
kemur og í framhaldi af þeirri kynningu átti að skoða svæðið. Síðan gerist það í dag öllum að óvörum að málið
er klárað. Ég spyr þá stjórnarformanninn hvers vegna borgarfulltrúanum var ekki gerð grein fyrir þessari
atburðarrás og þessu uppleggi eins og orðið hefur.

Forseti: Óskar Bergsson borgarfulltrúi hefur lokið við að veita andsvar. Þá svarar andsvari borgarfulltrúi
Kjartan Magnússon.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Kjartan Magnússon svarar andsvari: Forseti, góðir borgarfulltrúar. Það var nú þannig að það kom í ljós
á stjórnarfundi Orkuveitunnar í morgun að það var mikill vilji meðal stjórnarmanna þar til þess að kæmi strax
í ljós hver vilji stjórnar Orkuveitunnar væri. Þegar það kom í ljós að var grundvöllur fyrir einróma samþykkt
sem þessari þá töldu menn heppilegt að þessi vilji kæmi strax í ljós. En ég minni líka á að það segir í þessari
samþykkt að ákvörðun um framhald verkefnisins verði tekin að höfðu samráði við sveitarstjórnir eigenda
Orkuveitu Reykjavíkur og sveitarfélagsins Ölfus. Það er alveg ljóst að þessum undirbúningi er hætt, það er
búið að fresta öllum frekari framkvæmdum og það er a.m.k. út kjörtímabilið. Það er hins vegar, eins og menn
sjá á þessu, það er auðvitað ekki loku fyrir það skotið að það sé hægt að taka málið upp að nýju. Ef það væri
eindreginn vilji borgarstjórnar til þess að halda málinu áfram, þá held ég að það væri hægt. En ég held að
það hafi komið í ljós hér í dag að slíkur vilji er ekki fyrir hendi.

Varðandi það að það hefði átt að halda hér borgarfulltrúanum betur upplýstum um málið, þá get ég svo sem
alveg tekið undir það að ég geri mér grein fyrir því þegar Óskar Bergsson borgarfulltrúi mælir þessi orð þá
hefði það verið heppilegra að ég hefði haldið honum upplýstum um málið og ég biðst velvirðingar á því að
hafa ekki gert það.

Forseti: Borgarfulltrúi Kjartan Magnússon hefur lokið við að svara andsvari. Þá er andsvörum lokið og til
máls tekur borgarfulltrúi Svandís Svavarsdóttir.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Svandís Svavarsdóttir: Forseti, borgarfulltrúar. Ég ætla rétt eins og aðrar að þakka borgarfulltrúa Óskari
Bergssyni fyrir að óska eftir því að hefja þessa umræðu hér. Ég deili þeirri skoðun með náttúruverndarsinnum
innan og utan meirihluta þessa heims að þetta er ánægjulegur dagur. Þótt borgarstjóri hafi ekki talað mjög
skýrt á undanförnum borgarstjórnarfundum þegar kallað hefur verið eftir afstöðu hans sérstaklega til Bitru-
virkjunar þá talaði hann mjög skýrt núna um það að slá virkjunina af og það ánægjuefni, ekki síst í ljósi þess
að tillagan sem var samþykkt á stjórnarfundi Orkuveitunnar í morgun var í raun og veru um það að hætta
undirbúningnum og fresta framkvæmdum á svæðinu en ákvörðun um framhald yrði tekin í samráði við sveitar-
stjórnir Orkuveitunnar og sveitarfélagsins Ölfus sem hefur skipulag svæðisins með höndum. Við fulltrúar
minnihlutans þar gátum þess í okkar bókun við þeirri afgreiðslu að okkur hefði þótt fara betur á því að tala
skýrar í þeirri tillögu og það hefði verið rétt að falla frá áformum um virkjun á svæðinu. Ég lýsi yfir ánægju
með það að borgarstjórinn í Reykjavík virðist vera á sama máli, þó að hann freistist hér til þess að fara aðeins
í gamalkunnar skotgrafir, en ég held að við eigum að láta það liggja á milli hluta og ekki dvelja lengi við slíkt
því að fyrir náttúruverndarsinna og fyrir náttúru Íslands þá skiptir það mestu máli að við áttum okkur á því að
tíminn er lengri en kjörtímabil og lífið er lengra en svo að við getum leyft okkur að leggjast í eitthvert hnútukast
hér. Mig langar til þess að geta þess sérstaklega undir þessari umræðu, það er svo sem ekki langur tími til að
fara yfir málin hér í stórum dráttum, að við fulltrúar minnihlutans í stjórn Orkuveitunnar, sú sem hér stendur og
borgarfulltrúi Sigrún Elsa Smáradóttir sem er fulltrúi Samfylkingarinnar í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur, við
óskuðum sérstaklega eftir því að þar sem þetta lægi fyrir, þ.e.a.s. að ekki verði ráðist í Bitruvirkjun að svo
stöddu, verði gerð sérstök grein fyrir því hver staðan er gagnvart kaupendum raforku, fyrirliggjandi samningum,
viljayfirlýsingum o.s.frv., þannig að við áttum okkur á því í ljósi þessarar breyttu stöðu, stöðu okkar gagnvart
viljayfirlýsingu annars og þriðja áfanga í Helguvík og vegna iðjuvers með umhverfisvæna framleiðslu sem svo
er nefnd í stjórn Orkuveitunnar 13. mars. Það er afar mikilvægt að við fáum úr því skorið hvaða möguleikar eru
í stöðunni. Ég vil í því samhengi líka nefna það að gert hafði verið ráð fyrir stækkun í Straumsvík upp á 200
megavött og sú stækkun er úti, þannig að það hlýtur að koma á móti þeim fyrirætlunum sem hér eru augljóslega
komnar út af borðinu um sinn. Þannig að við sjáum í fyrsta lagi hvort það sé rými fyrir umhverfisvænni iðjuver,
þ.e.a.s. orkusölu til slíkra aðila og hvernig þetta stendur allt saman þegar á heildina er litið. Það verður ekki
framhjá því litið að í áliti Skipulagsstofnunar er fyrst og fremst verið að fjalla hér um það að ekki liggur fyrir
hvaða áhrif þetta hefur, þ.e.a.s. virkjun af þessu tagi á jarðhitaauðlindina í heild, þ.e.a.s. þessi samlegðaráhrif
á Nesjavallarvirkjun, Hellisheiði, Hverahlíð og Hengilssvæðið í heild. Það er auðvitað sú spurning sem er áleitnust
og ég fagna því sérstaklega að Skipulagsstofnun hefur þar með byggt sína umsögn eða sitt álit á grundvallar-
forsendu sjálfbærrar þróunar, þ.e.a.s. að horfa á hlutina í stærra samhengi heldur en hefur verið viðhaft hingað
til. Ég held að sé rétt í ljósi bókunar borgarstjóra að ég boði einhvers konar bókun sem ég geri það bara grein
fyrir síðar á fundinum.

Forseti: Borgarfulltrúi Svandís Svavarsdóttir hefur lokið máli sínu. Þá tekur næstur til máls borgarfulltrúi
Dagur B. Eggertsson.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Dagur B. Eggertsson: Forseti, ágæta borgarstjórn. Já, þetta eru töluverð tíðindi eftir langa skoðun, rannsóknir
og undirbúning á þessu svæði m.t.t. nýtingar – og ekki bara þessu svæði heldur nálægum svæðum. Ég held og
vil taka undir með öðrum að allur þessi undirbúningur endurspegli að ef einhverjum – mér liggur við að segja í
heiminum – er treystandi til þess að vinna á svona viðkvæmum svæðum þá er það líklega Orkuveitu Reykjavíkur.
Það sem gerðist í dag það tók snöggt af, ég skil spurningu borgarfulltrúa Óskars Bergssonar en ég vil engu að
síður undirstrika og árétta að ég held að Orkuveita Reykjavíkur og stjórn hennar sé með þessari ákvörðun sinni
í raun að halda algjörri samkvæmni í því hvernig Orkuveitan umgengst auðlindina og einmitt þess vegna hefur
almenningur, náttúruverndarsinnar og flestir aðrir treyst Orkuveitu Reykjavíkur til þess að kanna jafnvel býsna
viðkvæm svæði. Mér finnst ósanngjarnt og reyndar furðulegt að menn skuli leggja það þannig upp að rannsóknir
og könnun á Bitrusvæðinu eða Ölkelduhálsi hafi farið fram vegna þess að menn gáfu sér að þar ætti að virkja
eins og mér finnst mega skilja bókun borgarstjóra hér í dag og tel raunar að hann bóki aðeins gegn sinni betri
vitund, vegna þess að því hefur alltaf verið haldið til haga að þarna myndu rökin vera látin ráða og niðurstöður
þessara rannsókna, þ.e.a.s. hvort einhverjar útfærslur fyndust sem hægt væri að lifa við. Það er niðurstaða
þessa ferils, býsna afdráttarlaus, að svo sé ekki. Þá er það í anda þess sem upp var lagt með af Reykjavíkur-
listanum og Alfreð Þorsteinssyni og öllum að falla frá þessum hugmyndum og vanda sig og stíga varlega til jarðar
á öðrum svæðum þar sem líklegt virðist að hægt sé að virkja á sjálfbærari hátt, án þess að þessar vogaskálar
halli á náttúruna.

En ég held að við stöndum kannski á nokkrum tímamótum í þessari umræðu allri og það sem hafi vantað í raun
er að við höfum látið framkvæmdaaðilum og orkufyrirtækjunum svolítið eftir að keyra þessa sögu eða rannsóknir
eða kannanir fremur en að staldra við fyrst, meta náttúrusvæðin á sínum eigin forsendum og í raun segja síðan
til um hvar ástæða er til að rannsaka. Þessi niðurstaða á þessum tímapunkti og þau vonbrigði sem það kannski
eðlilega leysir úr læðingi hjá ýmsum þeim sem hafa verið að horfa til þessarar virkjunar eða orkunnar frá henni
í einhver verkefni, endurspegla kannski þessa öfugu röð sem við höfum haft á hlutunum á þessu orkusviði og
þess vegna bind ég vonir við að rammaáætlun á sviði náttúruverndar muni búa til algjörlega nýtt landslag í þessu,
þannig að það væri verið að svara í raun þessum lykilspurningum fyrst í ferlinu og síðan væri farið í rannsóknir
á viðkomandi svæðum og umhverfismat einstakra framkvæmda. Ég held að stjórn Orkuveitunnar hafi gert rétt í
dag, tekið ákvörðun sem muni marka nokkur tímamót og verða til farsældar.

Forseti: Borgarfulltrúi Dagur B. Eggertsson hefur lokið máli sínu. Þá tekur að lokum til máls málshefjandi
borgarfulltrúi Óskar Bergsson.

2. mál. Umræða um samþykkt stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur um Bitruvirkjun frá því fyrr í dag.

Óskar Bergsson: Forseti, ágætu borgarfulltrúar. Ég vil þakka fyrir þá umræðu sem hér hefur verið um þessa stóru
ákvörðun stjórnar Orkuveitunnar frá því í dag. Aðeins til að taka saman umræðuna hér og þá kannski fyrst og
fremst það sem kom fram hjá meirihluta F-lista og Sjálfstæðisflokks, að borgarstjóri tók það fram í sinni ræðu að
hann er í raun og veru búinn að snúa öllum á sveif með sér í málinu og mikill er máttur hans – en hverjar eru
afleiðingarnar? Það er í raun og veru það sem ég hef verið að reyna að vekja máls á hér í dag að mér finnst
málið bera að með skömmum fyrirvara og ég tel að við hefðum átt að gefa okkur meiri tíma til þess að fara yfir
málið og þá hefði komið betur í ljós niðurstaða eftir upplýstar umræður og yfirvegaða ákvörðun. En ég tek líka
eftir því að borgarfulltrúi Kjartan Magnússon sem jafnframt er stjórnarformaður Orkuveitunnar talar fyrir því að
hér sé verið að fresta málinu á meðan borgarstjóri í Reykjavík talar um að það sé búið að slá málið af. Hér er
ekki alveg hreinn og tær tónn í málflutningi meirihlutans og ég reikna með að þeir geri þá betur grein fyrir því
annað hvort hér í lok þessarar umræðu sem mér skilst nú að sé að ljúka eða þá á öðrum vettvangi í fjölmiðlum
eftir þennan fund.

En það eru nokkur atriði sem ég hefði viljað koma inn á í upphafi míns máls sem ég hafði bara ekki tíma til að
klára og ég vil bara benda borgarfulltrúum og þeim sem hlusta á að það eru allflestar þjóðir sem horfa öfundar-
augum til okkar Íslendinga vegna þeirra möguleika sem við höfum í orkuöflun á hreinni og endurnýjanlegri orku
og ég óttast það að þessi fljótfærnislega ákvörðun sem tekin var í dag, hún muni geta skert möguleika okkar á
því að nýta jarðhitann til raforkuframleiðslu í framtíðinni en ég vona svo sannarlega að það verði ekki svo.

Kjartan Magnússon, stjórnarformaður Orkuveitunnar, útskýrði það með einhverjum hætti hvað kallaði á þennan
hraða og ég svo sem tek það bara og virði það að hann biðst afsökunar á því að hafa keyrt málið með þessum
hraða án þess að halda mér upplýstum þar sem við höfðum ákveðið að fara sérstaklega yfir málið í borgarráði
á fimmtudag. En það eru líka aðrar spurningar sem vakna og það er t.d. bara kostnaður við þær rannsóknir sem
hafa átt sér stað á svæðinu vegna Bitruvirkjunar, hvað erum við að tala um mikla peninga sem núna hafa farið
forgörðum? Erum við að tala um hálfan milljarð? Erum við að tala um einn milljarð króna sem þessi vinna og
þessar rannsóknir hafa kostað? Ég held að það sé mikilvægt að meirihlutinn geri grein fyrir þeim kostnaði sem
til hefur fallið og verður nú að engu.

En ágæti forseti, ég vil vegna málsins gera grein fyrir bókun borgarfulltrúa Framsóknarflokksins og hún er
svohljóðandi, með leyfi forseta:

Borgarfulltrúi Framsóknarflokksins lýsir undrun sinni yfir þeim flumbrugangi sem einkennir samþykkt stjórnar
OR um að hverfa frá fyrirhugaðri Bitruvirkjun aðeins örfáum klst. eftir að Skipulagsstofnun lagði fram álit sitt á
framkvæmdinni.

Í umræðum um orkunýtingu hefur það sjónarmið verið ríkjandi að nú ættu Íslendingar að hverfa frá nýtingu
vatnsfallanna og huga frekar að nýtingu háhitasvæðanna. Flest öll háhitasvæði landsins eru ósnortin og falleg
og því vakna upp spurningar hvort svæðið við Bitru sé merkilegra náttúrufyrirbæri en önnur þau svæði sem
hljóta að koma til skoðunar. Virkjanasvæðið við Bitru liggur nálægt öðrum virkjunarstöðum á Hengilssvæðinu
og er meira snortið en mörg önnur háhitasvæði landsins.

Það veldur áhyggjum hvort þessi skyndiákvörðun stjórnar Orkuveitunnar muni binda hendur fyrirtækisins til
orkuframleiðslu á öðrum sambærilegum svæðum á sama tíma og þjóðir heimsins horfa til okkar öfundaraugum
vegna þeirra möguleika sem við höfum á sviði hreinnar og endurnýjanlegrar orku.

Ekkert lá á þessari ákvörðun stjórnar Orkuveitunnar í dag þar sem álit Skipulagsstofnunar var fyrst kynnt í gær.
Eðlilegra hefði verið að taka málið til umræðu í borgarstjórn hér í dag og taka yfirvegaða ákvörðun í kjölfar
upplýstrar umræðu.

Að þessu sögðu og í ljósi ummæla borgarstjóra hér í dag þá er óskað eftir stefnu Sjálfstæðisflokksins í málefnum
Orkuveitu Reykjavíkur, nema þá að Ólafur F. Magnússon sé orðinn helsti hugsuður og talsmaður Sjálfstæðis-
flokksins í umhverfis- og orkumálum.